Yaşar Kemal: “İnsan evrende gövdesi kadar değil yüreği kadar yer kaplar.”

Paylaşmayı unutmayın.

‘Ne güzel yalansız, salt sevgi dolu bir insan eli sıkmak.
Sıcacık sıcacık…
Ben deli olurum, insanlar karanlık karanlık, kuşkulu baktıkça bana…’

Türk Edebiyatı’nın usta isimlerinden Yaşar Kemal, solunum güçlüğü ve kalp ritm bozukluğu sebebiyle 2015’in Ocak ayında hastaneye kaldırılmış ve 28 Şubat günü hayatını kaybetmişti. Aramızdan ayrılalı üç yıl olan Kemal, bugün yaşasaydı 94 yaşında olacaktı.

Usta Yazarın Hayatı

Asıl adı Kemal Sadık Gökçeli. Van Gölü’ne yakın Ernis (bugün Ünseli) köyünden olan ailesinin Birinci Dünya Savaşı’ndaki Rus işgali yüzünden uzun bir göç süreci sonunda yerleştiği Osmaniye’nin Kadirli ilçesine bağlı Hemite köyünde 1926’da doğdu. (Doğum yılı bazı biyografilerde 1923 olarak geçiyor.)

Ortaokulu son sınıf öğrencisiyken terk ettikten sonra ırgat kâtipliği, ırgatbaşılık, öğretmen vekilliği, kütüphane memurluğu, traktör sürücülüğü, çeltik tarlalarında kontrolörlük yaptı. 1940’lı yılların başlarında Pertev Naili Boratav, Abidin Dino ve Arif Dino gibi sanatçı ve yazarlarla ilişki kurdu; 17 yaşındayken siyasi nedenlerle ilk tutukluluk deneyimini yaşadı.

“Demir olsam çürürdüm,
topraktım da dayandım…”

1943’te bir folklor derlemesi olan ilk kitabı Ağıtlar’ı yayımladı. Askerliğini yaptıktan sonra 1946’da gittiği İstanbul’da Fransızlara ait Havagazı Şirketi’nde gaz kontrol memuru olarak çalıştı. 1948’de Kadirli’ye döndü ve bir süre yine çeltik tarlalarında kontrolörlük, daha sonra arzuhalcilik yaptı. 1950’de siyasi propagandalar yaptığı iddiasıyla tutuklandı ve Kozan cezaevinde yattı. 1951’de salıverildikten sonra İstanbul’a gitti, 1951-63 arasında Cumhuriyet Gazetesi’nde Yaşar Kemal imzası ile fıkra ve röportaj yazarı olarak çalıştı. Bu arada 1952’de ilk öykü kitabı Sarı Sıcak’ı, 1955’te ise bugüne dek kırktan fazla dile çevrilen romanı İnce Memed’i yayımladı. 1962’de girdiği Türkiye İşçi Partisi’nde (TİP) genel yönetim kurulu üyeliği, merkez yürütme kurulu üyeliği görevlerinde bulundu.

“Bir dil bulacağız her şeye varan, bir şeyleri anlatabilen. Böyle dilsiz, böyle düşmanca, böyle bölük pörçük dolaşmayacağız dünyada.”

Yazıları ve siyasi etkinlikleri dolayısıyla birçok kez kovuşturmaya uğradı. 1967’de haftalık siyasi dergi Ant’ın kurucuları arasında yer aldı. 1973’te Türkiye Yazarlar Sendikası’nın kuruluşuna katıldı ve 1974-75 arasında ilk genel başkanlığını üstlendi. 1988’de kurulan PEN Yazarlar Derneği’nin de ilk başkanı oldu. 1995’te Der Spiegel’deki bir yazısı nedeniyle İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde yargılandı ve aklandı. Aynı yıl, bu kez Index on Censorhip’teki yazısı nedeniyle 1 yıl 8 ay hapis cezasına mahkûm edilse de cezası ertelendi.

Şaşırtıcı imgelemi, insan ruhunun derinliklerini kavrayışı, anlatımının şiirselliğiyle yalnızca Türk romanının değil dünya edebiyatının da önde gelen isimlerinden biri olan Yaşar Kemal’in yapıtları kırkı aşkın dile çevrilmiştir. Yaşar Kemal, Türkiye’de aldığı çok sayıda ödülün yanı sıra yurt dışında aralarında Uluslararası Cino del Duca ödülü, Légion d’Honneur nişanı Commandeur payesi, Fransız Kültür Bakanlığı Commandeur des Arts et des Lettres nişanı, Premi Internacional Catalunya, Fransa Cumhuriyeti tarafından Légion d’Honneur Grand Officier rütbesi, Alman Kitapçılar Birliği Frankfurt Kitap Fuarı Barış Ödülü’nün de bulunduğu yirmiyi aşkın ödül, ikisi yurt dışında beşi Türkiye’de olmak üzere, yedi fahri doktorluk payesi aldı.

Ve 28 Şubat 2015 tarihinde vefat etti.

Yaşar Kemal’in vasiyeti:

“Bir, benim kitaplarımı okuyan katil olmasın, savaş düşmanı olsun.
İki, insanın insanı sömürmesine karşı çıksın.
Kimse kimseyi aşağılayamasın.
Kimse kimseyi asimile edemesin.
İnsanları asimile etmeye can atan devletlere,
hükümetlere olanak verilmesin.
Benim kitaplarımı okuyanlar bilsinler ki,
bir kültürü yok edenlerin kendi kültürleri,
insanlıkları ellerinden uçmuş gitmiştir.
Benim kitaplarımı okuyanlar yoksullarla birlik olsunlar,
yoksulluk bütün insanlığın utancıdır.
Benim kitaplarımı okuyanlar cümle kötülüklerden arınsınlar.”

Ve…

“O iyi insanlar, o güzel atlara binip çekip gittiler.” diyerek usta sanatçı Yaşar Kemal’i rahmet ve sevgiyle anıyoruz.

Facebook Yorumları
Ne düşünüyorsun?
  • Fascinated
  • Happy
  • Sad
  • Angry
  • Bored
  • Afraid

Paylaşmayı unutmayın.

İlgili Sayfalar