Depremin psikolojik etkileri, sarsıntı bittikten sonra da uzun süre devam eder. Biz Adgager olarak bu yazıda bu etkileri ve toparlanma yollarını sade bir dille ele alıyoruz. Çünkü doğru bilgi belirsizliği azaltır ve kaygıyı hafifletir.

Deprem Sonrası Üç Psikolojik Evre
Uzmanlar deprem sonrası süreci genellikle üç evrede inceler. Bunlar şok, pasifleşme ve toparlanma evreleridir. İlk olarak şok evresi başlar. Bu evrede kişi yoğun korku duyar ve olanları anlamakta güçlük çeker. Ayrıca bazı kişiler bilinçsizce hareket edebilir. Bu tepki, zihnin doğal bir savunma mekanizmasıdır.
Ardından pasifleşme evresi gelir. Kişi güçlü kalmak için çabalasa da kendini halsiz ve yorgun hisseder. Bu nedenle çevresinin desteğine her zamankinden fazla ihtiyaç duyar.
Son olarak toparlanma evresi başlar. Bu evre, en zorlayıcı ve en uzun dönemdir. Kaygı seviyesi bu dönemde yükselir. Uykusuzluk, irkilme ve sürekli deprem korkusu gibi belirtiler ortaya çıkar.
Depremin Psikolojik Etkileri Sadece Depremzedelerde Görülmez
Toparlanma süreci yalnızca depremi bizzat yaşayan kişileri kapsamaz. Haberleri ve videoları sürekli izleyen kişiler de ikincil travma yaşayabilir. Örneğin bu kişiler olası bir deprem için sürekli senaryo kurar. Ayrıca oturdukları yerin sallanıp sallanmadığını tekrar tekrar kontrol eder.
Bu tepkilerin çoğu, olağanüstü bir olaya karşı normal tepkilerdir. Ancak belirtiler günlük hayatı ve işlevleri bozacak düzeye ulaşabilir. Üstelik bir aydan uzun da sürebilir. Bu durumda uzmanlar profesyonel destek almayı önerir. Konuyla ilgili Travma Sonrası Stres Bozukluğu İçin 5 Etkili Yöntem yazımıza da göz atabilirsiniz.
Bilgi Kirliliğine Karşı Dikkatli Olun
Deprem sonrasında gündem neredeyse tamamen depremle dolar. Sosyal medyada ve haberlerde sayısız içerik dolaşır. Özellikle travma sonrası dönemde bu haberlere karşı çok daha duyarlı oluruz. Bu yüzden bilimsel temeli olmayan bilgilere itibar etmeyin. Dikkat çekmek için çarpıcı başlık atan içerikleri de dikkate almayın. Bunun yerine AFAD gibi resmi kurumların açıklamalarını takip edin.
Depremin Psikolojik Etkileri ile Baş Etmek İçin Neler Yapabiliriz?
Her bireyin ihtiyacı farklıdır. Yine de depremin sosyal bir boyutu da vardır. Bu nedenle yaşananlar hakkında konuşmak iyileşmeye katkı sağlar. Duygularınızı ifade edin ve duygularını paylaşan kişileri dikkatle dinleyin. Ayrıca sosyal çevrenizle iletişiminizi artırın. Sevdiklerinizi motive edin ve günlük işlerinde onlara destek olun.
Travma Yaşayan Birine Nasıl Destek Olmalı?
Destek olurken bazı davranışlardan kaçınmak da önemlidir. Öncelikle kişiyi yaşadıklarını anlatması için zorlamayın. Ayrıca ona yersiz umutlar vermeyin. “En azından yaşıyorsun” gibi basit olumlamalardan da uzak durun. Tutamayacağınız sözler vermeyin ve emir veren bir dil kullanmayın.
Benzer şekilde, yardım alması için ısrar etmeyin ve duygularını yargılamayın. En önemlisi, size güvenip açılan kişilerin hikayelerini başkalarıyla paylaşmayın. Çünkü güven, iyileşme sürecinin temelidir.
Sonuç: Birlikte Toparlanmak Mümkün
Kısacası depremin psikolojik etkileri her insanda farklı bir seyir izler. Ancak doğru bilgi, sabır ve dayanışma bu süreci kolaylaştırır. Biz Adgager olarak Gager topluluğumuzun bu konuda bilinçli kalmasını önemsiyoruz. Belirtileriniz uzun sürerse lütfen bir ruh sağlığı uzmanına başvurun.